## Original content
<div dir='rtl' style='text-align: right; line-height: 2; margin-top: 0.5rem;'>

آن دهان کژ کرد و از تسخر خواند 
مر محمد را دهانش کژ بماند
باز آمد کای محمد عفو کن 
ای ترا الطاف و علم من لدن
من ترا افسوس می‌کردم ز جهل 
من بدم افسوس را منسوب و اهل
چون خدا خواهد که پردهٔ کس درد 
میلش اندر طعنهٔ پاکان برد
ور خدا خواهد که پوشد عیب کس 
کم زند در عیب معیوبان نفس
چون خدا خواهد که‌مان یاری کند 
میل ما را جانب زاری کند
ای خنک چشمی که آن گریان اوست 
وی همایون دل که آن بریان اوست
آخر هر گریه آخر خنده‌ایست 
مرد آخر بین مبارک بنده‌ایست
هر کجا آب روان سبزه بود 
هر کجا اشکی روان رحمت شود
باش چون دولاب نالان چشم‌تر 
تا ز صحن جانت بر روید خضر
اشک خواهی رحم کن بر اشک‌بار 
رحم خواهی بر ضعیفان رحم آر
</div>

Google

## Original content
<div dir="rtl" style="text-align: right; line-height: 2; margin-top: 0.5rem;">

یک زنی با طفل آورد آن جهود 
پیش آن بت و آتش اندر شعله بود
طفل ازو بستد در آتش در فکند 
زن بترسید و دل از ایمان بکند
خواست تا او سجده آرد پیش بت 
بانگ زد آن طفل انی لم امت
اندر آ ای مادر اینجا من خوشم 
گر چه در صورت میان آتشم
چشم‌بندست آتش از بهر حجیب 
رحمتست این سر برآورده ز جیب
اندر آ مادر ببین برهان حق 
تا ببینی عشرت خاصان حق
اندر آ و آب بین آتش‌مثال 
از جهانی کآتش است آبش مثال
اندر آ اسرار ابراهیم بین 
کو در آتش یافت سرو و یاسمین
مرگ می‌دیدم گه زادن ز تو 
سخت خوفم بود افتادن ز تو
چون بزادم رستم از زندان تنگ 
در جهان خوش‌هوای خوب‌رنگ
من جهان را چون رحم دیدم کنون 
چون درین آتش بدیدم این سکون
اندرین آتش بدیدم عالمی 
ذره ذره اندرو عیسی‌دمی
نک جهان نیست‌شکل هست‌ذات 
و آن جهان هست شکل بی‌ثبات
اندر آ مادر بحق مادری 
بین که این آذر ندارد آذری
اندر آ مادر که اقبال آمدست 
اندر آ مادر مده دولت ز دست
قدرت آن سگ بدیدی اندر آ 
تا ببینی قدرت و لطف خدا
من ز رحمت می‌کشانم پای تو 
کز طرب خود نیستم پروای تو
اندر آ و دیگران را هم بخوان 
کاندر آتش شاه بنهادست خوان
اندر آیید ای مسلمانان همه 
غیر عذب دین عذابست آن همه
اندر آیید ای همه پروانه‌وار 
اندرین بهره که دارد صد بهار
بانگ می‌زد درمیان آن گروه 
پر همی شد جان خلقان از شکوه
خلق خود را بعد از آن بی‌خویشتن 
می‌فکندند اندر آتش مرد و زن
بی‌موکل بی‌کشش از عشق دوست 
زانک شیرین کردن هر تلخ ازوست
تا چنان شد کان عوانان خلق را 
منع می‌کردند کآتش در میا
آن یهودی شد سیه‌رو و خجل 
شد پشیمان زین سبب بیماردل
کاندر ایمان خلق عاشق‌تر شدند 
در فنای جسم صادق‌تر شدند
مکر شیطان هم درو پیچید شکر 
دیو هم خود را سیه‌رو دید شکر
آنچ می‌مالید در روی کسان 
جمع شد در چهرهٔ آن ناکس آن
آنک می‌درید جامهٔ خلق چست 
شد دریده آن او ایشان درست

</div>

## English translation
That Jew brought a woman with a child before that idol, while the fire was aflame. He took the child from her and threw him into the fire; the woman was frightened and tore her heart away from faith. She was about to bow before the idol when the child cried, 'Indeed, I have not died. Come in, mother; I am happy here, though outwardly I am in the midst of fire. Fire is a blindfold for the veiled; this is mercy with its head raised from the collar. Come in, mother, and see the proof of the Real, so that you may see the delight of God's elect. Come in and see water in the likeness of fire, from a world whose fire is water-like. Come in and see Abraham's mysteries, for he found cypress and jasmine in fire. At my birth from you I took it for death; I was terribly afraid of falling away from you. When I was born I escaped from a narrow prison into a pleasant, fair-colored world. Now I have seen this world as a womb, since in this fire I have seen such repose. In this fire I saw a world where every particle had a Jesus-breath. Behold: this world is nothing in form but existent in essence, while that world is existent in form but without permanence. Come in, mother, by the right of motherhood; see that this fire has no fire in it. Come in, mother, for fortune has arrived; come in, mother, do not let fortune slip away. You have seen the power of that dog; come in, so that you may see God's power and gentleness. Out of mercy I am drawing your foot, for in my own rapture I would have no heed of you. Come in, and call the others too, for the King has set a table in the fire. Come in, all Muslims; apart from the sweet water of religion, all else is torment. Come in, all of you, like moths, into this share that has a hundred springs.' He cried out amid that crowd, and the souls of the people were filled with awe. After that the people, beside themselves, threw themselves into the fire, men and women, with no guard and no dragging, from love of the Friend, for making every bitter thing sweet belongs to Him. It came to such a point that those officers were forbidding the people, saying, 'Do not come into the fire.' That Jew became black-faced and ashamed, regretful and sick at heart, because the people became more ardent in faith and more sincere in bodily annihilation. Satan's trick, too, had sugar folded into it; the demon too saw itself black-faced, thanks be to God. What he had been rubbing on others' faces gathered on that base one's face. The one who was briskly tearing the people's garment had his own torn, while theirs were made whole.

دفتر اول - بخش ۳۸ - به سخن آمدن طفل درمیان آتش و تحریض کردن خلق را در افتادن بتش / Book One - Section 38 - The Child Speaking in the Midst of the Fire and Inciting the People to Fall into the Fire

Root URL: https://ganjoor.net/
Source URL: https://ganjoor.net/

This Reference node represents the source used by the Literature-to-1Cademy migration agent.

Ganjoor

In Jalaluddin Rumi's *Masnavi*, the story of the speaking child in the fire serves as a profound allegory for the illusion of physical suffering and the reality of divine grace. Nestled within the broader narrative of a tyrannical king who persecutes believers, the tale describes a mother forced to choose between bowing to an idol and watching her child burn. When the child is thrown into the flames, he miraculously speaks, urging his mother to join him. He reveals that the fire is merely a "blindfold for the veiled" and is, in spiritual reality, a pleasant world of divine mercy. Drawing on the tradition of Abraham's fire turning into a garden of "cypress and jasmine," Rumi uses this miracle to illustrate how divine love transforms apparent destruction into a spiritual sanctuary. The child's testimony inspires the onlookers to willingly cast themselves into the flames, demonstrating that true faith transcends the fear of physical death and recognizes the hidden sweetness in divine trials.

The Miracle of the Speaking Child and the Fire (Masnavi)

## Original content
<div dir="rtl" style="text-align: right; line-height: 2; margin-top: 0.5rem;">

رو به آتش کرد شه «کای تندخو 
آن جهان سوز طبیعی خوت کو؟
چون نمی‌سوزی چه شد خاصیتت؟ 
یا ز بخت ما دگر شد نیتت؟
می‌نبخشایی تو بر آتش‌پرست؛ 
آنک نپرستد ترا، او چون برست؟
هرگز ای آتش تو صابر نیستی 
چون نسوزی؟ چیست؟ قادر نیستی؟
چشم‌بندست این عجب، یا هوش‌بند؟ 
چون نسوزاند چنین شعلهٔ بلند؟
جادوی کردت کسی یا سیمیاست؟ 
یا خلاف طبع تو از بخت ماست؟»
گفت آتش من همانم ای شمن 
اندر آ تا تو ببینی تاب من
طبع من دیگر نگشت و عنصرم 
تیغ حقم هم بدستوری برم
بر در خرگهٔ سگان ترکمان 
چاپلوسی کرده پیش میهمان
ور بخرگه بگذرد بیگانه‌رو 
حمله بیند از سگان شیرانه او
من ز سگ کم نیستم در بندگی 
کم ز ترکی نیست حق در زندگی
آتش طبعت اگر غمگین کند 
سوزش از امر ملیک دین کند
آتش طبعت اگر شادی دهد 
اندرو شادی ملیک دین نهد
چونک غم‌بینی تو استغفار کن 
غم بامر خالق آمد کار کن
چون بخواهد عین غم شادی شود 
عین بند پای آزادی شود
باد و خاک و آب و آتش بنده‌اند 
با من و تو مرده با حق زنده‌اند
پیش حق آتش همیشه در قیام 
همچو عاشق روز و شب پیچان مدام
سنگ بر آهن زنی بیرون جهد 
هم به امر حق قدم بیرون نهد
آهن و سنگ هوا بر هم مزن 
کین دو می‌زایند همچون مرد و زن
سنگ و آهن خود سبب آمد ولیک 
تو به بالاتر نگر ای مرد نیک
کین سبب را آن سبب آورد پیش 
بی‌سبب کی شد سبب هرگز ز خویش
و آن سببها کانبیا را رهبرند 
آن سببها زین سببها برترند
این سبب را آن سبب عامل کند 
باز گاهی بی بر و عاطل کند
این سبب را محرم آمد عقلها 
و آن سببهاراست محرم انبیا
این سبب چه بود بتازی گو رسن 
اندرین چه این رسن آمد بفن
گردش چرخه رسن را علتست 
چرخه گردان را ندیدن زلتست
این رسنهای سببها در جهان 
هان و هان زین چرخ سرگردان مدان
تا نمانی صفر و سرگردان چو چرخ 
تا نسوزی تو ز بی‌مغزی چو مرخ
باد آتش می‌شود از امر حق 
هر دو سرمست آمدند از خمر حق
آب حلم و آتش خشم ای پسر 
هم ز حق بینی چو بگشایی بصر
گر نبودی واقف از حق جان باد 
فرق کی کردی میان قوم عاد
هود گرد مؤمنان خطی کشید 
نرم می‌شد باد کانجا می‌رسید
هر که بیرون بود زان خط جمله را 
پاره پاره می‌گسست اندر هوا
همچنین شیبان راعی می‌کشید 
گرد بر گرد رمه خطی پدید
چون بجمعه می‌شد او وقت نماز 
تا نیارد گرگ آنجا ترک‌تاز
هیچ گرگی در نرفتی اندر آن 
گوسفندی هم نگشتی زان نشان
باد حرص گرگ و حرص گوسفند 
دایرهٔ مرد خدا را بود بند
همچنین باد اجل با عارفان 
نرم و خوش همچون نسیم یوسفان
آتش ابراهیم را دندان نزد 
چون گزیدهٔ حق بُوَد چونش گَزَد
ز آتش شهوت نسوزد اهل دین 
باقیان را برده تا قعر زمین
موج دریا چون بامر حق بتاخت 
اهل موسی را ز قبطی وا شناخت
خاک قارون را چو فرمان در رسید 
با زر و تختش به قعر خود کشید
آب و گل چون از دم عیسی چرید 
بال و پر بگشاد مرغی شد پرید
هست تسبیحت بخار آب و گل 
مرغ جنت شد ز نفخ صدق دل
کوه طور از نور موسی شد به رقص 
صوفی کامل شد و رست او ز نقص
چه عجب گر کوه صوفی شد عزیز 
جسم موسی از کلوخی بود نیز

</div>

## English translation
The king turned toward the fire: "O fierce-tempered one,
Where is that nature of yours that burns up the world?

Why do you not burn? What has become of your special property?
Or has your intention changed because of our fortune?

You do not spare the fire-worshipper;
How then did the one who does not worship you escape?

O fire, you have never been patient;
Why do you not burn? What is it? Are you powerless?

Is this wonder an eye-binding spell or a mind-binding one?
How does such a high flame not burn?

Has someone worked magic on you, or is it alchemy?
Or is this contrary to your nature because of our fortune?"

The fire said: "I am the same, O shaman/idol-priest;
Come in, so that you may see my heat.

My nature has not changed, nor my element;
I am God's sword: I strike only by permission.

At the door of the Turkmen's tent, the dogs
act ingratiatingly before the guest.

But if a stranger-faced person passes by the tent,
he receives a lion-like attack from the dogs.

I am no less than a dog in servitude;
God is no less than a Turk in living sovereignty.

If the fire of your nature makes you sorrowful,
its burning does so by command of the King of religion.

If the fire of your nature gives joy,
the King of religion places joy within it.

When you see sorrow, seek forgiveness;
sorrow has come by the Creator's command: act.

When He wills, sorrow itself becomes joy;
the very foot-shackle becomes freedom.

Wind and earth and water and fire are servants;
with me and you they are dead, but with God they are alive.

Before God, fire is always standing in service,
like a lover, twisting day and night without cease.

Strike stone on iron and a spark leaps out;
it too sets its foot forth by God's command.

Do not strike the iron and stone of desire together at random,
for these two give birth like man and woman.

Stone and iron are indeed causes, but
look higher, O good man,

for that Cause brought this cause forward;
when did a cause ever become a cause by itself, without cause?

And those causes that are guides to the prophets:
those causes are higher than these causes.

That Cause makes this cause effective,
and then at times makes it fruitless and idle.

Intellects are intimate with these causes,
but the prophets are intimate with those causes.

What is this cause? In Arabic, say: rope;
in this well, this rope is a device.

The turning of the pulley is the cause of the rope;
not seeing the pulley-turner is error.

These ropes of causes in the world:
beware, beware, do not think they come from this bewildered wheel.

So that you do not remain empty and bewildered like the wheel,
so that you do not burn from pithlessness like markh wood.

Wind becomes fire by God's command;
both are intoxicated with God's wine.

The water of forbearance and the fire of anger, O son,
you will see both as from God when you open your sight.

If the soul of the wind were not aware of God,
how would it have distinguished among the people of 'Ad?

Hud drew a line around the believers;
the wind became gentle wherever it reached that place.

Whoever was outside that line,
it tore all of them to pieces in the air.

Likewise Shayban the shepherd drew
a visible line around the flock,

when he went to Friday prayer at the time of prayer,
so that no wolf would make a raid there.

No wolf would enter within it,
and no sheep would go out beyond that mark.

The wind of the wolf's greed and the sheep's greed
was bound by the circle of the man of God.

Likewise the wind of death with the gnostics
is soft and pleasant, like Joseph-like breezes.

Fire did not set its teeth in Abraham;
when someone is chosen by God, how could it bite him?

The people of religion are not burned by the fire of lust;
it has carried the rest down to the depth of the earth.

When the wave of the sea rushed by God's command,
it distinguished Moses' people from the Copts.

When the command reached the earth concerning Qarun,
it drew him, with his gold and throne, into its own depth.

When water and clay grazed on the breath of Jesus,
it opened wings and feathers, became a bird, and flew.

Your glorification is vapor from water and clay;
through the breath of a sincere heart it became a bird of paradise.

Mount Tur danced from Moses' light;
it became a perfect Sufi and was freed from defect.

What wonder if the mountain became an honored Sufi?
Moses' body too was from a clod of earth."

دفتر اول - بخش ۴۰ - عتاب کردن آتش را آن پادشاه جهود / Book One - Section 40 - That Jewish King Reproaching the Fire

دفتر اول - بخش ۳۹ - کژ ماندن دهان آن مرد کی نام محمّد را صلی‌الله علیه و سلّم بتَسخر خواند / Book One - Section 39 - The Mouth of That Man Remaining Crooked for Having Pronounced the Name of Muhammad in Mockery

Learn Before

Original content

Related