The Metaphor of the Schoolmaster's Delusion in the Masnavi
In Book 3 of Jalaluddin Rumi's Masnavi, the continuation of the tale of the schoolboys illustrates the profound destructive power of delusion (wahm) and psychological suggestion. After being tricked by his students into believing he is gravely ill, the schoolmaster's physical state deteriorates simply through the force of his own imagination. Upon rushing home, his delusion breeds intense paranoia and resentment toward his wife. He bitterly accuses her of ignoring his 'burning' state and being absorbed in her own vanity. When his wife attempts to present a mirror to prove that his complexion is perfectly healthy, the master angrily rejects it. Rumi uses this episode to demonstrate how a deluded mind not only manifests self-inflicted suffering but also violently opposes objective reality, preferring to cling to its false narrative rather than face the truth.
0
1
Tags
Humanities
Literature
Islam
Religion
Science
Philosophy
Social Science
Persian Literature Prerequisite Course
Related
دفتر سوم - بخش ۱ - سر آغاز / Book Three - Section 1 - Prologue
دفتر سوم - بخش ۲ - قصهٔ خورندگان پیلبچه از حرص و ترک نصیحت ناصح / Book Three - Section 2 - The Tale of the Elephant-Calf Eaters from Greed and Abandoning the Advisor's Advice
دفتر سوم - بخش ۵ - بیان آنک خطای محبان بهترست از صواب بیگانگان بر محبوب / Book Three - Section 5 - In Explanation That the Error of Lovers Is Better Than the Correctness of Strangers to the Beloved
دفتر سوم - بخش ۶ - امر حق به موسی علیه السلام که مرا به دهانی خوان کی بدان دهان گناه نکردهای / Book Three - Section 6 - The Command of God to Moses, Peace Be Upon Him, 'Call Upon Me with a Mouth by Which You Have Not Sinned'
دفتر سوم - بخش ۷ - بیان آنک الله گفتن نیازمند عین لبیک گفتن حق است / Book Three - Section 7 - In Explanation That the Needy One's Saying 'Allah' Is the Very 'Labbayk' of God
دفتر سوم - بخش ۸ - فریفتن روستایی شهری را و بدعوت خواندن بلابه و الحاح بسیار / Book Three - Section 8 - The Villager Deceiving the Townsman and Inviting Him with Entreaty and Much Insistence
دفتر سوم - بخش ۹ - قصهٔ اهل سبا و طاغی کردن نعمت ایشان را و در رسیدن شومی طغیان و کفران در ایشان و بیان فضیلت شکر و وفا / Book Three - Section 9 - The Story of the People of Saba and How the Bounty Made Them Rebellious, and the Arrival of the Ill Omen of Rebellion and Ingratitude Upon Them, and the Explanation of the Virtue of Gratitude and Fidelity
دفتر سوم - بخش ۱۴ - قصهٔ اهل ضروان و حیلت کردن ایشان تا بی زحمت درویشان باغها را قطاف کنند / Book Three - Section 14 - The Story of the People of Darwan and Their Scheming to Harvest the Orchards Without the Trouble of the Dervishes
دفتر سوم - بخش ۱۹ - افتادن شغال در خم رنگ و رنگین شدن و دعوی طاوسی کردن میان شغالان / Book Three - Section 19 - The Jackal Falling into the Dye-Vat, Becoming Colored, and Claiming to be a Peacock Among the Jackals
دفتر سوم - بخش ۲۴ - تفسیر ولتعرفنهم فی لحن القول / Book Three - Section 24 - Commentary on 'And you will know them by the tone of speech'
دفتر سوم - بخش ۲۶ - قصهٔ خواب دیدن فرعون آمدن موسی را علیه السلام و تدارک اندیشیدن / Book Three - Section 26 - The Story of Pharaoh Dreaming of the Coming of Moses, Peace Be Upon Him, and Devising a Stratagem
دفتر سوم - بخش ۲۷ - به میدان خواندن بنی اسرائیل برای حیلهٔ ولادت موسی علیه السلام / Book Three - Section 27 - Summoning the Israelites to the Field for the Stratagem Concerning the Birth of Moses, Peace Be Upon Him
دفتر سوم - بخش ۳۷ - حکایت مارگیر کی اژدهای فسرده را مرده پنداشت در ریسمانهاش پیچید و آورد به بغداد / Book Three - Section 37 - The Tale of the Snake-Catcher Who Thought the Frozen Dragon Was Dead, Wrapped It in His Ropes, and Brought It to Baghdad
دفتر سوم - بخش ۳۸ - تهدید کردن فرعون موسی را علیه السلام / Book Three - Section 38 - Pharaoh Threatening Moses, Peace Be Upon Him
دفتر سوم - بخش ۴۹ - اختلاف کردن در چگونگی و شکل پیل / Book Three - Section 49 - Disagreeing on the Nature and Shape of the Elephant
دفتر سوم - بخش ۵۰ - توفیق میان این دو حدیث کی الرضا بالکفر کفر و حدیث دیگر من لم یرض بقضایی فلیطلب ربا سوای / Book Three - Section 50 - Reconciliation Between These Two Hadiths That 'Consent to Unbelief is Unbelief' and the Other Hadith 'Whoever is Not Content With My Decree Let Him Seek a Lord Other Than Me'
دفتر سوم - بخش ۵۱ - مثل در بیان آنک حیرت مانع بحث و فکرتست / Book Three - Section 51 - A Parable in Explanation That Bewilderment Prevents Discussion and Reflection
دفتر سوم - بخش ۵۲ - حکایت / Book Three - Section 52 - Tale
دفتر سوم - بخش ۵۳ - داستان مشغول شدن عاشقی به عشقنامه خواندن و مطالعه کردن عشقنامه درحضور معشوق خویش و معشوق آن را ناپسند داشتن کی طلب الدلیل عند حضور المدلول قبیح والاشتغال بالعلم بعد الوصول الی المعلوم مذموم / Book Three - Section 53 - The Story of a Lover Becoming Occupied with Reading a Love Letter and Studying It in the Presence of His Beloved, and the Beloved Disapproving of It, Saying That Seeking the Proof When the Proved is Present is Ugly, and Occupying Oneself with Knowledge After Attaining the Known is Blameworthy
دفتر سوم - بخش ۵۴ - حکایت آن شخص کی در عهد داود شب و روز دعا میکرد کی مرا روزی حلال ده بی رنج / Book Three - Section 54 - The Tale of the Man Who in the Time of David Prayed Night and Day, Saying 'Give Me Lawful Provision Without Toil'
دفتر سوم - بخش ۵۶ - عذر گفتن نظم کننده و مدد خواستن / Book Three - Section 56 - The Apology of the Composer of the Verses and Asking for Help
دفتر سوم - بخش ۵۷ - بیان آنک علم را دو پرست و گمان را یک پرست ناقص آمد ظن به پرواز ابترست مثال ظن و یقین در علم / Book Three - Section 57 - In Explanation That Knowledge Has Two Wings and Conjecture Has One Wing; Surmise Is Deficient and Its Flight Is Curtailed; The Example of Conjecture and Certainty in Knowledge
دفتر سوم - بخش ۵۸ - مثال رنجور شدن آدمی بوهم تعظیم خلق و رغبت مشتریان بوی و حکایت معلم / Book Three - Section 58 - An Example of a Person Becoming Ill Through the Delusion of People's Veneration and Customers' Desire for Him, and the Tale of the Teacher
دفتر سوم - بخش ۵۹ - عقول خلق متفاوتست در اصل فطرت و نزد معتزله متساویست تفاوت عقول از تحصیل علم است / Book Three - Section 59 - The Intellects of People Differ in Their Innate Nature, While According to the Mu'tazila They Are Equal and the Difference in Intellects Comes From the Acquisition of Knowledge
دفتر سوم - بخش ۶۷ - در بیان آنک تن روح را چون لباسی است و این دست آستین دست روحست واین پای موزهٔ پای روحست / Book Three - Section 67 - In Explanation That the Body is to the Soul Like a Garment, and This Hand is the Sleeve of the Hand of the Soul, and This Foot is the Boot of the Foot of the Soul
دفتر سوم - بخش ۶۸ - حکایت آن درویش کی در کوه خلوت کرده بود و بیان حلاوت انقطاع و خلوت و داخل شدن درین منقبت کی انا جلیس من ذکرنی و انیس من استانس بی گر با همهای چو بی منی بی همهای ور بی همهای چو با منی با همهای / Book Three - Section 68 - The Tale of That Dervish Who Retired to a Mountain, and the Explanation of the Sweetness of Detachment and Solitude, and Entering into This Virtue of 'I Am the Companion of Him Who Remembers Me, and the Intimate of Him Who Finds Intimacy in Me; If You Are with Everyone but Without Me, You Are with No One, and if You Are with No One but with Me, You Are with Everyone'
دفتر سوم - بخش ۶۹ - دیدن زرگر عاقبت کار را و سخن بر وفق عاقبت گفتن با مستعیر ترازو / Book Three - Section 69 - The Goldsmith Seeing the End of the Matter and Speaking in Accordance with the End to the Borrower of the Scales
دفتر سوم - بخش ۷۱ - تشبیه بند و دام قضا به صورت پنهان به اثر پیدا / Book Three - Section 71 - Likening the Bond and Snare of Destiny, Hidden in Form, to its Visible Effect
دفتر سوم - بخش ۷۴ - کرامات شیخ اقطع و زنبیل بافتن او بدو دست / Book Three - Section 74 - The Miracles of the Maimed Sheikh and His Weaving of Baskets with Both Hands
دفتر سوم - بخش ۷۶ - حکایت استر پیش شتر کی من بسیار در رو میافتم و تو نمیافتی الا به نادر / Book Three - Section 76 - The Tale of the Mule Before the Camel, Saying 'I Fall on My Face Much, and You Do Not Fall Except Rarely'
دفتر سوم - بخش ۷۷ - اجتماع اجزای خر عزیر علیه السلام بعد از پوسیدن باذن الله و درهم مرکب شدن پیش چشم عزیر علیه السلام / Book Three - Section 77 - The Assembling of the Parts of the Donkey of Ezra, Peace Be Upon Him, After Decaying by the Leave of God, and Their Being Compounded Together Before the Eyes of Ezra, Peace Be Upon Him
دفتر سوم - بخش ۷۸ - جزع ناکردن شیخی بر مرگ فرزندان خود / Book Three - Section 78 - A Sheikh Not Mourning the Death of His Own Children
دفتر سوم - بخش ۸۱ - صبرکردن لقمان چون دید کی داود حلقهها میساخت از سوال کردن با این نیت کی صبر از سوال موجب فرج باشد / Book Three - Section 81 - Luqman's Patience When He Saw That David Was Making Rings, Refraining From Asking Questions With the Intention That Patience From Asking Brings Relief
دفتر سوم - بخش ۸۳ - صفت بعضی اولیا کی راضیاند باحکام و لابه نکنند کی این حکم را بگردان / Book Three - Section 83 - The Attribute of Some Saints Who Are Content With the Decrees and Do Not Supplicate That He Avert This Decree
دفتر سوم - بخش ۸۹ - نمودن مثال هفت شمع سوی ساحل / Book Three - Section 89 - Showing the Example of Seven Candles Towards the Shore
دفتر سوم - بخش ۱۰۱ - تصورات مرد حازم / Book Three - Section 101 - The Imaginations of the Prudent Man
دفتر سوم - بخش ۱۱۷ - گریختن عیسی علیه السلام فراز کوه از احمقان / Book Three - Section 117 - Jesus, Peace Be Upon Him, Fleeing to the Top of a Mountain from Fools
دفتر سوم - بخش ۱۱۹ - شرح آن کور دوربین و آن کر تیزشنو و آن برهنه دراز دامن / Book Three - Section 119 - Explanation of That Far-Sighted Blind Man, That Sharp-Eared Deaf Man, and That Naked Man with Long Skirts
دفتر سوم - بخش ۱۲۴ - حکایت خرگوشان کی خرگوشی راپیش پیل فرستادند کی بگو کی من رسول ماه آسمانم پیش تو کی ازین چشمه آب حذر کن چنانک در کتاب کلیله تمام گفته است / Book Three - Section 124 - The Tale of the Hares Who Sent a Hare to the Elephant Saying, 'Tell Him I Am the Messenger of the Moon in the Sky to You, Beware of This Water Spring,' As is Fully Told in the Book of Kalila
دفتر سوم - بخش ۱۲۷ - مثلها زدن قوم نوح باستهزا در زمان کشتی ساختن / Book Three - Section 127 - Noah's People Making Parables in Mockery at the Time of Building the Ship
دفتر سوم - بخش ۱۲۸ - حکایت آن دزد کی پرسیدند چه میکنی نیمشب در بن این دیوار گفت دهل میزنم / Book Three — Section 128 — The Story of the Thief Who Was Asked: 'What Are You Doing at Midnight at the Foot of This Wall?' He Said: 'I Am Beating a Drum.'
دفتر سوم - بخش ۱۳۰ - معنی حزم و مثال مرد حازم / Book Three - Section 130 - The Meaning of Prudence and the Example of the Prudent Man
دفتر سوم - بخش ۱۳۲ - حکایت نذر کردن سگان هر زمستان کی این تابستان چون بیاید خانه سازیم از بهر زمستان را / Book Three — Section 132 — The Story of the Dogs Vowing Every Winter That When Summer Comes We Will Build a House for the Sake of Winter
دفتر سوم - بخش ۱۳۹ - حکمت آفریدن دوزخ آن جهان و زندان این جهان تا معبد متکبران باشد کی ائتیا طوعا او کرها / Book Three – Section 139 – The Wisdom of Creating Hell in That World and Prison in This World, That They May Be the Sanctuary of the Arrogant—for 'Come, willingly or reluctantly' (Aitiyā ṭaw'an aw karhan)
دفتر سوم - بخش ۱۴۱ - قصه عشق صوفی بر سفرهٔ تهی / Book Three - Section 141 - The Tale of the Sufi's Love at the Empty Tablecloth
دفتر سوم - بخش ۱۴۳ - حکایت امیر و غلامش کی نماز باره بود وانس عظیم داشت در نماز و مناجات با حق / Book Three — Section 143 — The Story of the Amir and His Slave Who Was Devoted to Prayer and Who Had Great Intimacy in Prayer and Supplication with the Haqq
دفتر سوم - بخش ۱۴۶ - بیان آنک رسول علیه السلام فرمود ان لله تعالی اولیاء اخفیاء / Book Three - Section 146 - In Explanation That the Messenger, Peace Be Upon Him, Said, 'Verily God, the Most High, Has Hidden Saints'
دفتر سوم - بخش ۱۴۷ - حکایت مندیل در تنور پر آتش انداختن انس رضی الله عنه و ناسوختن / Book Three - Section 147 - The Tale of Anas, May God be Pleased with Him, Throwing the Tablecloth into the Oven Full of Fire and It Not Burning
دفتر سوم - بخش ۱۴۸ - قصهٔ فریاد رسیدن رسول علیه السلام کاروان عرب را کی از تشنگی و بیآبی در مانده بودند و دل بر مرگ نهاده شتران و خلق زبان برون انداخته / Book Three - Section 148 - The Tale of the Messenger, Peace Be Upon Him, Coming to the Rescue of the Arab Caravan Who Were Stranded by Thirst and Lack of Water, Having Resigned Themselves to Death, with Camels and People's Tongues Hanging Out
دفتر سوم - بخش ۱۵۱ - بیان آنک حق تعالی هرچه داد و آفرید از سماوات و ارضین و اعیان و اعراض همه باستدعاء حاجت آفرید خود را محتاج چیزی باید کردن تا بدهد کی امن یجیب المضطر اذا دعاه اضطرار گواه استحقاقست / Book Three - Section 151 - Explaining that God Most High, whatever He gave and created of the heavens and the earths, and substances and accidents, He created all in response to a demand of need; one must make oneself needy of something so that He may give, for 'Who answers the distressed when he calls upon Him?' Distress is the witness of worthiness
دفتر سوم - بخش ۱۵۲ - آمدن آن زن کافر با طفل شیرخواره به نزدیک مصطفی علیه السلام و ناطق شدن عیسیوار به معجزات رسول صلی الله علیه و سلم / Book Three - Section 152 - The Coming of That Unbelieving Woman with the Suckling Infant to Mustafa, Peace Be Upon Him, and Its Speaking Like Jesus to the Miracles of the Messenger, May God Bless Him and Grant Him Peace
دفتر سوم - بخش ۱۵۳ - ربودن عقاب موزهٔ مصطفی علیه السلام و بردن بر هوا و نگون کردن و از موزه مار سیاه فرو افتادن / Book Three - Section 153 - The Eagle Snatching the Shoe of Mustafa, Peace Be Upon Him, Carrying It into the Air, Turning It Upside Down, and a Black Snake Falling from the Shoe
دفتر سوم - بخش ۱۵۵ - استدعاء آن مرد از موسی زبان بهایم با طیور / Book Three - Section 155 - That Man's Request to Moses for the Language of Beasts and Birds
دفتر سوم - بخش ۱۵۶ - وحی آمدن از حق تعالی به موسی کی بیاموزش چیزی کی استدعا کند یا بعضی از آن / Book Three - Section 156 - Revelation Coming from God Almighty to Moses to Teach Him What He Requests or a Part of It
دفتر سوم - بخش ۱۶۴ - حکایت آن زنی کی فرزندش نمیزیست بنالید جواب آمد کی آن عوض ریاضت تست و به جای جهاد مجاهدانست ترا / Book Three - Section 164 - The Tale of That Woman Whose Children Did Not Survive and She Lamented; the Answer Came That It Is the Substitute for Your Ascetic Discipline and Takes the Place of the Holy Warriors' Jihad for You
دفتر سوم - بخش ۱۶۵ - در آمدن حمزه رضی الله عنه در جنگ بی زره / Book Three — Section 165 — On Hamza (may God be pleased with him) entering battle without armor
دفتر سوم - بخش ۱۶۶ - جواب حمزه مر خلق را / Book Three - Section 166 - Hamza's Answer to the People
دفتر سوم - بخش ۱۶۷ - حیله دفع مغبون شدن در بیع و شرا / Book Three - Section 167 - The Trick for Warding Off Being Defrauded in Buying and Selling
دفتر سوم - بخش ۱۶۸ - وفات یافتن بلال رضی الله عنه با شادی / Book Three - Section 168 - The Death of Bilāl, May God Be Pleased with Him (Raḍiya Allāhu ʿanhu), in Joy
دفتر سوم - بخش ۱۶۹ - حکمت ویران شدن تن به مرگ / Book Three - Section 169 - The Wisdom of the Ruin of the Body Through Death
دفتر سوم - بخش ۱۷۳ - آداب المستمعین والمریدین عند فیض الحکمة من لسان الشیخ / Book Three - Section 173 - The Etiquette of the Listeners and the Disciples at the Outpouring of Wisdom from the Tongue of the Sheikh
دفتر سوم - بخش ۱۷۴ - شناختن هر حیوانی بوی عدو خود را و حذر کردن و بطالت و خسارت آنکس کی عدو کسی بود کی ازو حذر ممکن نیست و فرار ممکن نی و مقابله ممکن نی / Book Three — Section 174 — On How Every Animal Recognizes the Scent of Its Enemy and Takes Precaution, and the Futility and Loss of the One Who Is an Enemy to Someone from Whom Neither Precaution Is Possible, Nor Flight, Nor Confrontation
دفتر سوم - بخش ۱۷۵ - فرق میان دانستن چیزی به مثال و تقلید و میان دانستن ماهیت آن چیز / Book Three - Section 175 - The Difference Between Knowing Something by Analogy and Imitation and Knowing the Essence of That Thing
دفتر سوم - بخش ۱۷۷ - مسلهٔ فنا و بقای درویش / Book Three - Section 177 - The Issue of the Annihilation and Subsistence of the Dervish
دفتر سوم - بخش ۱۷۸ - قصه وکیل صدر جهان کی متهم شد و از بخارا گریخت از بیم جان باز عشقش کشید رو کشان کی کار جان سهل باشد عاشقان را / Book Three - Section 178 - The Tale of the Deputy of Sadr-i Jahan Who Was Accused and Fled from Bukhara in Fear for His Life, Yet His Love Dragged Him Back, For the Matter of Life is Easy to Lovers
دفتر سوم - بخش ۱۸۲ - پرسیدن معشوقی از عاشق غریب خود کی از شهرها کدام شهر را خوشتر یافتی و انبوهتر و محتشمتر و پر نعمتتر و دلگشاتر / Book Three — Section 182 — A Beloved Asking Her Foreign Lover: Of the Cities You Have Seen, Which Did You Find Most Pleasant, Most Populous, Most Magnificent, Most Bountiful, and Most Heart-Gladdening?
دفتر سوم - بخش ۱۸۹ - صفت آن مسجد کی عاشقکش بود و آن عاشق مرگجوی لا ابالی کی درو مهمان شد / Book Three — Section 189 — Description of That Mosque Which Was a Slayer of Lovers, and That Reckless, Death-Seeking Lover Who Lodged Therein as Guest
دفتر سوم - بخش ۱۹۲ - جواب گفتن عاشق عاذلان را / Book Three - Section 192 - The Lover Answering the Reprovers
دفتر سوم - بخش ۱۹۴ - دیگر باره ملامت کردن اهل مسجد مهمان را از شب خفتن در آن مسجد / Book Three — Section 194 — Again the People of the Mosque Reproaching the Guest for Sleeping the Night in That Mosque
دفتر سوم - بخش ۱۹۵ - گفتن شیطان قریش را کی به جنگ احمد آیید کی من یاریها کنم وقبیلهٔ خود را بیاری خوانم و وقت ملاقات صفین گریختن / Book Three - Section 195 - Satan Telling the Quraysh, 'Come to War Against Ahmad, for I Will Help and Call My Tribe to Help,' and Fleeing at the Time of the Encounter of the Two Ranks
دفتر سوم - بخش ۱۹۷ - جواب گفتن مهمان ایشان را و مثل آوردن بدفع کردن حارس کشت به بانگ دف از کشت شتری را کی کوس محمودی بر پشت او زدندی / Book Three — Section 197: The Guest's Reply to Them, and the Parable of the Field-Guard Driving Away a Camel from the Field with the Beat of the Drum — a Camel upon Whose Back the Drum of Mahmud Had Been Beaten
دفتر سوم - بخش ۱۹۸ - تمثیل گریختن مؤمن و بیصبری او در بلا به اضطراب و بیقراری نخود و دیگر حوایج در جوش دیگ و بر دویدن تا بیرون جهند / Book Three - Section 198 - The Parable of the Believer's Fleeing and His Impatience in Affliction, Likened to the Agitation and Restlessness of the Chickpea and Other Ingredients Boiling in the Pot and Leaping Up to Escape
دفتر سوم - بخش ۲۰۲ - ذکرخیال بد اندیشیدن قاصر فهمان / Book Three - Section 202 - Mentioning the Evil Imagination of Those Deficient in Understanding
دفتر سوم - بخش ۲۰۴ - بیان آنک رفتن انبیا و اولیا به کوهها و غارها جهت پنهان کردن خویش نیست و جهت خوف تشویش خلق نیست بلک جهت ارشاد خلق است و تحریض بر انقطاع از دنیا به قدر ممکن / Book Three - Section 204 - In Explanation That the Going of the Prophets and Saints to the Mountains and Caves is Not to Hide Themselves, Nor Out of Fear of the Disturbance of the People, But Rather for the Guidance of the People and Urging Detachment from the World as Much as Possible
دفتر سوم - بخش ۲۰۵ - تشبیه صورت اولیا و صورت کلام اولیا به صورت عصای موسی و صورت افسون عیسی علیهما السلام / Book Three — Section 205 — On the Likeness of the Form of the Saints and the Form of the Saints' Speech to the Form of Moses's Staff and the Form of Jesus's Incantation, upon them both be peace
دفتر سوم - بخش ۲۰۸ - مثل زدن در رمیدن کرهٔ اسپ از آب خوردن به سبب شخولیدن سایسان / Book Three - Section 208 - Giving an Example of the Foal Shying from Drinking Water Due to the Grooms' Shouting
دفتر سوم - بخش ۲۱۰ - تفسیر آیت واجلب علیهم بخیلک و رجلک / Book Three - Section 210 - Commentary on the Verse 'And rally against them with your cavalry and your infantry'
دفتر سوم - بخش ۲۱۲ - ملاقات آن عاشق با صدر جهان / Book Three - Section 212 - The Meeting of That Lover with Sadr-i Jahan
دفتر سوم - بخش ۲۱۶ - نظرکردن پیغامبر علیه السلام به اسیران و تبسم کردن و گفتن کی عجبت من قوم یجرون الی الجنة بالسلاسل و الاغلال / Book Three — Section 216 — The Prophet, peace be upon him, looking upon the prisoners and smiling, and saying: 'I marvel at a people who are dragged to Paradise in chains and shackles'
دفتر سوم - بخش ۲۱۷ - تفسیر این آیت کی ان تستفتحوا فقد جائکم الفتح ایهای طاعنان میگفتید کی از ما و محمد علیه السلام آنک حق است فتح و نصرتش ده و این بدان میگفتید تا گمان آید کی شما طالب حقاید بی غرض اکنون محمد را نصرت دادیم تا صاحب حق را ببینید / Book Three — Section 217 — Commentary on the verse 'If you were seeking judgment, then judgment has come to you': O mockers, you used to say: 'Of us and Muḥammad, peace be upon him, whichever is in the right, grant him victory and aid'—and you said this so that it might seem you were seekers of truth without self-interest. Now We have granted Muḥammad victory, that you may see who was in the right.
دفتر سوم - بخش ۲۲۳ - داد خواستن پشه از باد به حضرت سلیمان علیه السلام / Book Three - Section 223 - The Mosquito Seeking Justice from the Wind Before His Holiness Solomon, Peace Be Upon Him
دفتر سوم - بخش ۱۹۱ - ملامت کردن اهل مسجد مهمان عاشق را از شب خفتن در آنجا و تهدید کردن مرورا / Book Three — Section 191 — The people of the mosque blame the enamored guest for sleeping there at night and threaten him
The Tale of the People of Saba and the Ingratitude of the Nafs in the Masnavi
The Inadequacy of Worldly Analogies for the Divine in the Masnavi
The Tale of Majnun and Layla's Dog in the Masnavi
The Metaphor of the Mountain Goat and the Intoxication of Lust in the Masnavi
The Metaphor of the Crafty Mongol and the False Summons in the Masnavi
The Tale of the Schoolboys and the Power of Suggestion in the Masnavi
The Metaphor of the Schoolmaster's Delusion in the Masnavi
The Tale of the Ascetic's Broken Vow at the Pear Tree in the Masnavi
The Tale of the Blind Dervish and the Virtue of Patience in the Masnavi
Daquqi's Quest for the Hidden Saints in the Masnavi
The Metaphor of the Hidden Spiritual Orchard in the Masnavi
The Metaphor of the Three Fools and the Dead Bird in the Masnavi
The Divine Blessings and Ingratitude of the People of Saba in the Masnavi
Moses's Rejection of Worldly Revival and the Value of Spiritual Discipline in the Masnavi
The Manifestation of the Holy Spirit to Mary in the Masnavi
The Annulment of Human Intentions as Spiritual Awakening in the Masnavi
The Metaphor of the Thief and the Paradox of the Tyrant's Victory in the Masnavi
The Metaphor of the Monastery of Jesus and Spiritual Fidelity in the Masnavi
دفتر سوم - بخش ۹۷ - پیش رفتن دقوقی به امامت آن قوم / Book Three - Section 97 - Daquqi Stepping Forward to the Imamate of That People
دفتر سوم - بخش ۲۰۹ - بقیهٔ ذکر آن مهمان مسجد مهمانکش / Book Three - Section 209 - The Rest of the Account of That Guest in the Guest-Killing Mosque
دفتر سوم - بخش ۲۱۴ - منجذب شدن جان نیز به عالم ارواح و تقاضای او و میل او به مقر خود و منقطع شدن از اجزای اجسام کی هم کندهٔ پای باز روحاند / Book Three - Section 214 - The Attraction of the Soul Also to the World of Spirits, Its Demand and Inclination Toward Its Own Abode, and Its Severance from the Parts of Bodies Which Are Also the Fetters on the Foot of the Falcon of the Soul
دفتر سوم - بخش ۲۲۱ - بیان آنک طاغی در عین قاهری مقهورست و در عین منصوری ماسور / Book Three — Section 221 — On the Proclamation That the Tyrant in the Very Act of Overpowering Is Overpowered, and in the Very State of Victory Is Captive
دفتر سوم - بخش ۳ - بقیهٔ قصهٔ متعرضان پیلبچگان / Book Three - Section 3 - The Rest of the Tale of the Assailants of the Elephant-Calves
دفتر سوم - بخش ۳۰ - جمع آمدن عمران به مادر موسی و حامله شدن مادر موسی علیهالسلام / Book Three - Section 30 - Imran Coming Together with the Mother of Moses and the Mother of Moses, Peace Be Upon Him, Becoming Pregnant
دفتر سوم - بخش ۳۱ - وصیت کردن عمران جفت خود را بعد از مجامعت کی مرا ندیده باشی / Book Three - Section 31 - Imran Instructing His Wife After Intercourse That 'You Have Not Seen Me'
دفتر سوم - بخش ۴۲ - جواب فرعون موسی را و وحی آمدن موسی را علیهالسلام / Book Three - Section 42 - Pharaoh's Answer to Moses and the Coming of Revelation to Moses, Peace Be Upon Him
دفتر سوم - بخش ۶۱ - بیمار شدن فرعون هم به وهم از تعظیم خلقان / Book Three - Section 61 - Pharaoh's Falling Ill from Illusion, Due to the Veneration of the People
دفتر سوم - بخش ۶۳ - در جامهٔ خواب افتادن استاد و نالیدن او از وهم رنجوری / Book Three - Section 63 - The Master Falling into Bed and Lamenting from the Delusion of Illness
دفتر سوم - بخش ۷۲ - مضطرب شدن فقیر نذر کرده بکندن امرود از درخت و گوشمال حق رسیدن بی مهلت / Book Three - Section 72 - The Agitation of the Poor Man Who Had Vowed Not to Pluck Pears from the Tree and the Immediate Arrival of Divine Chastisement
دفتر سوم - بخش ۹۱ - نمودن آن شمعها در نظر هفت مرد / Book Three - Section 91 - The Appearance of Those Candles as Seven Men in the Vision
دفتر سوم - بخش ۱۱۶ - بیان آنک نفس آدمی بجای آن خونیست کی مدعی گاو گشته بود و آن گاو کشنده عقلست و داود حقست یا شیخ کی نایب حق است کی بقوت و یاری او تواند ظالم را کشتن و توانگر شدن به روزی بیکسب و بیحساب / Book Three - Section 116 - Explaining that the human nafs is in the place of that murderer who had become the claimant of the cow, and the slayer of the cow is the intellect, and David is the Truth or the Sheikh who is the deputy of the Truth, by whose power and help one can slay the oppressor and become wealthy with provision without toil and without reckoning
دفتر سوم - بخش ۱۲۰ - صفت خرمی شهر اهل سبا و ناشکری ایشان / Book Three - Section 120 - Description of the Lushness of the City of the People of Saba and Their Ingratitude
دفتر سوم - بخش ۱۲۳ - متهم داشتن قوم انبیا را / Book Three - Section 123 - The People Accusing the Prophets
دفتر سوم - بخش ۱۸۰ - گفتن روح القدس مریم راکی من رسول حقم به تو آشفته مشو و پنهان مشو از من کی فرمان اینست / Book Three - Section 180 - The Holy Spirit Saying to Mary, 'I am the Messenger of Truth to You; Do Not Be Distressed and Do Not Hide from Me, for This Is the Command'
دفتر سوم - بخش ۱۸۴ - لاابالی گفتن عاشق ناصح و عاذل را از سر عشق / Book Three - Section 184 - The Lover Saying He Does Not Care to the Admonisher and Reprover out of Love
دفتر سوم - بخش ۱۸۸ - رسیدن آن عاشق به معشوق خویش چون دست از جان خود بشست / Book Three - Section 188 - The Arrival of That Lover to His Beloved When He Washed His Hands of His Own Life
دفتر سوم - بخش ۱۹۶ - مکرر کردن عاذلان پند را بر آن مهمان آن مسجد مهمان کش / Book Three - Section 196 - The Reprovers Repeating Their Advice to That Guest of That Guest-Killing Mosque
دفتر سوم - بخش ۲۱۵ - فسخ عزایم و نقضها جهت با خبر کردن آدمی را از آنک مالک و قاهر اوست و گاه گاه عزم او را فسخ ناکردن و نافذ داشتن تا طمع او را بر عزم کردن دارد تا باز عزمش را بشکند تا تنبیه بر تنبیه بود / Book Three — Section 215 — The Annulment of Intentions and Their Breaking, in Order to Inform Man of the One Who Owns and Overpowers Him — and Sometimes Not Annulling His Intention but Letting It Proceed, So That His Desire Keeps Him Forming Intentions — So That He May Break His Intention Again — So That There May Be Admonition Upon Admonition
دفتر سوم - بخش ۴ - بازگشتن به حکایت پیل / Book Three - Section 4 - Returning to the Tale of the Elephant
دفتر سوم - بخش ۱۰ - جمع آمدن اهل آفت هر صباحی بر در صومعهٔ عیسی علیه السلام جهت طلب شفا به دعای او / Book Three - Section 10 - The gathering of the afflicted every morning at the door of the monastery of Jesus, peace be upon him, to seek healing by his prayer
دفتر سوم - بخش ۲۱ - آمن بودن بلعم باعور کی امتحانها کرد حضرت او را و از آنها روی سپید آمده بود / Book Three – Section 21 – On the Safety of Balaam Son of Beor, Who Had Been Tested by the Divine Presence and Had Come Out of Those Tests White-Faced
دفتر سوم - بخش ۴۰ - پاسخ فرعون موسی را علیه السلام / Book Three - Section 40 - Pharaoh's Answer to Moses, Peace Be Upon Him
دفتر سوم - بخش ۷۰ - بقیهٔ قصهٔ آن زاهد کوهی کی نذر کرده بود کی میوهٔ کوهی از درخت باز نکنم و درخت نفشانم و کسی را نگویم صریح و کنایت کی بیفشان آن خورم کی باد افکنده باشد از درخت / Book Three - Section 70 - The Rest of the Tale of That Mountain Ascetic Who Had Vowed That I Will Not Pluck Mountain Fruit from the Tree and I Will Not Shake the Tree and I Will Not Tell Anyone Explicitly or Implicitly to Shake It, I Will Eat That Which the Wind Has Thrown from the Tree
دفتر سوم - بخش ۸۴ - سؤال کردن بهلول آن درویش را / Book Three - Section 84 - Bahlul's Questioning of That Dervish
دفتر سوم - بخش ۱۰۴ - باز شرح کردن حکایت آن طالب روزی حلال بی کسب و رنج در عهد داود علیه السلام و مستجاب شدن دعای او / Book Three - Section 104 - Retelling the tale of that seeker of lawful sustenance without earning and toil in the time of David, peace be upon him, and the answering of his prayer
دفتر سوم - بخش ۱۲۲ - معجزه خواستن قوم از پیغامبران / Book Three - Section 122 - The People Demanding a Miracle from the Prophets
دفتر سوم - بخش ۱۲۹ - جواب آن مثل کی منکران گفتند از رسالت خرگوش پیغام به پیل از ماه آسمان / Book Three - Section 129 - The Answer to the Parable Told by the Deniers Regarding the Hare's Messengership and Message to the Elephant from the Moon in the Sky
دفتر سوم - بخش ۱۳۱ - وخامت کار آن مرغ کی ترک حزم کرد از حرص و هوا / Book Three - Section 131 - The Gravity of the Affair of That Bird Who Abandoned Prudence Out of Greed and Desire
دفتر سوم - بخش ۱۳۴ - جواب انبیا علیهم السلام مر جبریان را / Book Three - Section 134 - The Answer of the Prophets, Peace Be Upon Them, to the Determinists
دفتر سوم - بخش ۱۳۵ - مکرر کردن کافران حجتهای جبریانه را / Book Three - Section 135 - The Infidels Repeating the Deterministic Arguments
دفتر سوم - بخش ۱۴۰ - بیان آنک حق تعالی صورت ملوک را سبب مسخر کردن جباران کی مسخر حق نباشند ساخته است چنانک موسی علیه السلام باب صغیر ساخت بر ربض قدس جهت رکوع جباران بنی اسرائیل وقت در آمدن کی ادخلوا الباب سجدا و قولوا حطة / Book Three - Section 140 - Explaining That the Almighty Truth Has Made the Form of Kings a Means of Subjugating the Tyrants Who Are Not Subjugated to the Truth, Just as Moses, Peace Be Upon Him, Made a Small Gate at the Outskirts of Jerusalem for the Tyrants of the Children of Israel to Bow Down Upon Entering, as in 'Enter the Gate Prostrating and Say: Forgiveness'
دفتر سوم - بخش ۱۴۹ - مشک آن غلام ازغیب پر آب کردن بمعجزه و آن غلام سیاه را سپیدرو کردن باذن الله تعالی / Book Three — Section 149 — The Filling of the Slave's Waterskin from the Unseen by Miracle, and the Whitening of the Face of That Black Slave by the Permission of God the Exalted
دفتر سوم - بخش ۱۶۲ - دعاکردن موسی آن شخص را تا بایمان رود از دنیا / Book Three - Section 162 - Moses Praying for That Person So That He May Depart from the World with Faith
دفتر سوم - بخش ۱۷۰ - تشبیه دنیا کی بظاهر فراخست و بمعنی تنگ و تشبیه خواب کی خلاص است ازین تنگی / Book Three - Section 170 - The Comparison of the World Which Is Outwardly Spacious and Inwardly Narrow, and the Comparison of Sleep Which Is Deliverance from This Narrowness
دفتر سوم - بخش ۱۷۶ - جمع و توفیق میان نفی و اثبات یک چیز از روی نسبت و اختلاف جهت / Book Three - Section 176 - Combining and Reconciling the Negation and Affirmation of One Thing Based on Relation and Difference in Aspect
دفتر سوم - بخش ۱۷۹ - پیدا شدن روح القدس بصورت آدمی بر مریم بوقت برهنگی و غسل کردن و پناه گرفتن بحق تعالی / Book Three – Section 179 – The Appearance of the Holy Spirit (Rūḥ al-Qudus) in Human Form to Mary at the Time of Her Nakedness and Bathing, and Her Taking Refuge in God Most High
دفتر سوم - بخش ۱۸۱ - عزم کردن آن وکیل ازعشق کی رجوع کند به بخارا لاابالیوار / Book Three — Section 181 — The Resolve of That Envoy to Return to Bukhara Out of Love, in a Reckless Manner
دفتر سوم - بخش ۱۹۹ - تمثیل صابر شدن مؤمن چون بر شر و خیر بلا واقف شود / Book Three - Section 199 - The Parable of the Believer's Becoming Patient When He Becomes Aware of the Evil and Good of Affliction
دفتر سوم - بخش ۲۰۰ - عذر گفتن کدبانو با نخود و حکمت در جوش داشتن کدبانو نخود را / Book Three - Section 200 - The Lady Making Excuses to the Chickpea and the Wisdom in the Lady Keeping the Chickpea Boiling
دفتر سوم - بخش ۲۰۱ - باقی قصهٔ مهمان آن مسجد مهمان کش و ثبات و صدق او / Book Three - Section 201 - The Rest of the Story of the Guest of That Guest-Killing Mosque and His Steadfastness and Sincerity
دفتر سوم - بخش ۲۰۷ - جواب طعنهزننده در مثنوی از قصور فهم خود / Book Three - Section 207 - The Answer to the One Taunting the Masnavi Out of the Deficiency of His Own Understanding
دفتر سوم - بخش ۲۱۹ - تفسیر این خبر کی مصطفی علیه السلام فرمود لا تفضلونی علی یونس بن متی / Book Three – Section 219 – Commentary on the Words of Mustafa, Peace Be Upon Him: 'Do Not Prefer Me Over Yunus Son of Matta'
دفتر سوم - بخش ۲۲۴ - امرکردن سلیمان علیه السلام پشهٔ متظلم را به احضار خصم به دیوان حکم / Book Three - Section 224 - Solomon, Peace Be Upon Him, Commanding the Complaining Gnat to Summon the Adversary to the Court of Judgment
دفتر سوم - بخش ۲۳ - تشبیه فرعون و دعوی الوهیت او بدان شغال کی دعوی طاوسی میکرد / Book Three - Section 23 - Likening Pharaoh and His Claim to Divinity to That Jackal Who Claimed to Be a Peacock
دفتر سوم - بخش ۴۱ - جواب موسی فرعون را / Book Three - Section 41 - Moses's Answer to Pharaoh
دفتر سوم - بخش ۴۴ - فرستادن فرعون به مداین در طلب ساحران / Book Three - Section 44 - Pharaoh sends to the cities in search of sorcerers.
دفتر سوم - بخش ۷۹ - عذر گفتن شیخ بهر ناگریستن بر فرزندان / Book Three - Section 79 - The Sheikh's Excuse for Not Weeping Over His Children
دفتر سوم - بخش ۸۵ - قصهٔ دقوقی رحمة الله علیه و کراماتش / Book Three - Section 85 - The Tale of Daquqi, May God Have Mercy on Him, and His Miracles
دفتر سوم - بخش ۱۰۵ - رفتن هر دو خصم نزد داود علیه السلام / Book Three - Section 105 - The going of both adversaries to David, peace be upon him
دفتر سوم - بخش ۱۴۲ - مخصوص بودن یعقوب علیه السلام به چشیدن جام حق از روی یوسف و کشیدن بوی حق از بوی یوسف و حرمان برادران و غیر هم ازین هر دو / Book Three — Section 142 — The Particularity of Jacob (peace be upon him) in Tasting the Cup of the Real from the Face of Joseph, and Drawing the Scent of the Real from the Scent of Joseph, and the Deprivation of the Brothers and Others from Both of These
دفتر سوم - بخش ۱۵۰ - دیدن خواجه غلام خود را سپید و ناشناختن کی اوست و گفتن کی غلام مرا تو کشتهای خونت گرفت و خدا ترا به دست من انداخت / Book Three — Section 150 — The Master Seeing His Own Slave Turned White, Not Recognizing Who He Is, and Saying: 'You Have Killed My Slave; Your Blood Is Forfeit, and God Has Cast You Into My Hands'
دفتر سوم - بخش ۱۵۸ - جواب خروس سگ را / Book Three - Section 158 - The Rooster's Answer to the Dog
دفتر سوم - بخش ۱۱ - باقی قصهٔ اهل سبا / Book Three - Section 11 - The Rest of the Story of the People of Saba
دفتر سوم - بخش ۳۲ - ترسیدن فرعون از آن بانگ / Book Three - Section 32 - Pharaoh's Fear of That Sound
دفتر سوم - بخش ۴۵ - خواندن آن دو ساحر پدر را از گور و پرسیدن از روان پدر حقیقت موسی علیه السلام / Book Three - Section 45 - Those Two Sorcerers Calling Their Father from the Grave and Asking the Spirit of Their Father About the Truth of Moses, Peace Be Upon Him
دفتر سوم - بخش ۶۴ - دوم بار وهم افکندن کودکان استاد را کی او را از قرآن خواندن ما درد سر افزاید / Book Three – Section 64 – The Children Deceiving the Master a Second Time: That Our Qur'an-Recitation Increases His Headache
دفتر سوم - بخش ۷۳ - متهم کردن آن شیخ را با دزدان وبریدن دستش را / Book Three - Section 73 - Accusing That Sheikh Along With the Thieves and Cutting Off His Hand
دفتر سوم - بخش ۷۵ - سبب جرات ساحران فرعون بر قطع دست و پا / Book Three - Section 75 - The Reason for the Courage of Pharaoh's Sorcerers Regarding the Cutting of Hands and Feet
دفتر سوم - بخش ۸۰ - قصهٔ خواندن شیخ ضریر مصحف را در رو و بینا شدن وقت قرائت / Book Three - Section 80 - The Tale of the Blind Sheikh Reading the Qur'an from the Page and Regaining Sight at the Time of Recitation
دفتر سوم - بخش ۸۶ - بازگشتن به قصهٔ دقوقی / Book Three - Section 86 - Returning to the Story of Daquqi
دفتر سوم - بخش ۹۲ - باز شدن آن شمعها هفت درخت / Book Three - Section 92 - The Opening of Those Candles into Seven Trees
دفتر سوم - بخش ۱۰۶ - شنیدن داود علیه السلام سخن هر دو خصم وسال کردن از مدعی علیه / Book Three - Section 106 - David, peace be upon him, hearing the words of both adversaries and questioning the defendant
دفتر سوم - بخش ۱۵۹ - خجل گشتن خروس پیش سگ به سبب دروغ شدن در آن سه وعده / Book Three - Section 159 - The Rooster Becoming Ashamed Before the Dog Because of the Falsity of Those Three Promises
دفتر سوم - بخش ۱۶۰ - خبر کردن خروس از مرگ خواجه / Book Three - Section 160 - The Rooster Informing of the Master's Death
دفتر سوم - بخش ۲۲۰ - آگاه شدن پیغامبر علیه السلام از طعن ایشان بر شماتت او / Book Three - Section 220 - The Prophet, Peace Be Upon Him, Becoming Aware of Their Taunting and Gloating Over Him
دفتر سوم - بخش ۱۸۵ - رو نهادن آن بندهٔ عاشق سوی بخارا / Book Three - Section 185 - That Enamored Servant Setting His Face Toward Bukhara
دفتر سوم - بخش ۱۲ - بقیهٔ داستان رفتن خواجه به دعوت روستایی سوی ده / Book Three - Section 12 - The Rest of the Story of the Master Going to the Village at the Villager's Invitation
دفتر سوم - بخش ۳۳ - پیدا شدن استارهٔ موسی علیه السلام بر آسمان و غریو منجمان در میدان / Book Three - Section 33 - The Appearance of the Star of Moses, Peace Be Upon Him, in the Sky and the Uproar of the Astrologers in the Square
دفتر سوم - بخش ۶۵ - خلاص یافتن کودکان از مکتب بدین مکر / Book Three – Section 65 – The Children's Escape from the School by This Ruse
دفتر سوم - بخش ۴۶ - جواب گفتن ساحر مرده با فرزندان خود / Book Three - Section 46 - The Dead Sorcerer Answering His Children
دفتر سوم - بخش ۶۶ - رفتن مادران کودکان به عیادت اوستاد / Book Three - Section 66 - The Children's Mothers Going to Visit the Master
دفتر سوم - بخش ۸۲ - بقیهٔ حکایت نابینا و مصحف / Book Three - Section 82 - The Rest of the Tale of the Blind Man and the Muṣḥaf
دفتر سوم - بخش ۸۷ - سر طلب کردن موسی خضر را علیهماالسلام با کمال نبوت و قربت / Book Three - Section 87 - The Secret of Moses Seeking Khidr, Peace Be Upon Them Both, with the Perfection of Prophethood and Proximity
دفتر سوم - بخش ۹۳ - مخفی بودن آن درختان از چشم خلق / Book Three - Section 93 - The Hiddenness of Those Trees from the Eyes of the People
دفتر سوم - بخش ۹۶ - پیش رفتن دقوقی رحمة الله علیه به امامت / Book Three - Section 96 - Daquqi, may God have mercy upon him, stepping forward to lead the prayer
دفتر سوم - بخش ۱۰۷ - حکم کردن داود علیه السلام برکشندهٔ گاو / Book Three - Section 107 - David, peace be upon him, passing judgment on the slayer of the cow
دفتر سوم - بخش ۱۰۸ - تضرع آن شخص از داوری داود علیه السلام / Book Three - Section 108 - The supplication of that person concerning the judgment of David, peace be upon him
دفتر سوم - بخش ۱۶۳ - اجابت کردن حق تعالی دعای موسی را علیه السلام / Book Three - Section 163 - God Almighty Answering the Prayer of Moses, Peace Be Upon Him
دفتر سوم - بخش ۲۱۱ - رسیدن بانگ طلسمی نیمشب مهمان مسجد را / Book Three - Section 211 - The Arrival of the Talisman's Cry at Midnight to the Guest of the Mosque
دفتر سوم - بخش ۲۲۲ - جذب معشوق عاشق را من حیث لا یعمله العاشق و لا یرجوه و لا یخطر بباله و لا یظهر من ذلک الجذب اثر فی العاشق الا الخوف الممزوج بالیاس مع دوام الطلب / Book Three — Section 222 — The Beloved's Drawing of the Lover from a Direction the Lover Neither Knows Nor Hopes For, Nor Does It Cross His Mind, and from That Drawing No Effect Appears in the Lover Save Fear Mingled with Despair, Together with the Continuance of Seeking
دفتر سوم - بخش ۱۵ - روان شدن خواجه به سوی ده / Book Three - Section 15 - The Master Setting Out Toward the Village
دفتر سوم - بخش ۳۴ - خواندن فرعون زنان نوزاده را سوی میدان هم جهت مکر / Book Three - Section 34 - Pharaoh Summoning the Women Who Had Recently Given Birth to the Square, Also as a Ruse
دفتر سوم - بخش ۴۷ - تشبیه کردن قرآن مجید را به عصای موسی و وفات مصطفی را علیه السلام نمودن بخواب موسی و قاصدان تغییر قرآن را با آن دو ساحر بچه کی قصد بردن عصا کردند چو موسی را خفته یافتند / Book Three - Section 47 - Comparing the Glorious Qur'an to the Staff of Moses, and Representing the Passing of Mustafa, Peace Be Upon Him, as the Sleep of Moses, and Comparing Those Who Intend to Alter the Qur'an with the Two Young Sorcerers Who Intended to Steal the Staff When They Found Moses Asleep
دفتر سوم - بخش ۸۸ - بازگشتن به قصهٔ دقوقی / Book Three - Section 88 - Returning to the Story of Daquqi
دفتر سوم - بخش ۹۴ - یک درخت شدن آن هفت درخت / Book Three - Section 94 - Those Seven Trees Becoming One Tree
دفتر سوم - بخش ۹۸ - اقتدا کردن قوم از پس دقوقی / Book Three - Section 98 - The Congregation Following Behind Daquqi
دفتر سوم - بخش ۱۰۰ - شنیدن دقوقی در میان نماز افغان آن کشتی کی غرق خواست شدن / Book Three - Section 100 - Daquqi Hearing Amidst Prayer the Wailing of That Ship Which Was About to Sink
دفتر سوم - بخش ۱۰۹ - در خلوت رفتن داود تا آنچ حقست پیدا شود / Book Three - Section 109 - David going into seclusion so that the truth may be revealed
دفتر سوم - بخش ۲۲۵ - نواختن معشوق عاشق بیهوش را تا به هوش باز آید / Book Three - Section 225 - The Beloved Caressing the Unconscious Lover Until He Returns to Consciousness
دفتر سوم - بخش ۱۶ - رفتن خواجه و قومش به سوی ده / Book Three - Section 16 - The Master and His People Going Toward the Village
دفتر سوم - بخش ۳۵ - بوجود آمدن موسی و آمدن عوانان به خانهٔ عمران و وحی آمدن به مادر موسی کی موسی را در آتش انداز / Book Three - Section 35 - The Birth of Moses, the Coming of the Officers to Imran's House, and the Coming of Revelation to the Mother of Moses to Cast Moses into the Fire
دفتر سوم - بخش ۴۸ - جمع آمدن ساحران از مداین پیش فرعون و تشریفها یافتن و دست بر سینه زدن در قهر خصم او کی این بر ما نویس / Book Three - Section 48 - The Sorcerers Gathering from Madain before Pharaoh, Receiving Great Honors, and Striking Their Chests in Readiness to Subdue His Enemy, Saying: 'Record This for Our Sake'
دفتر سوم - بخش ۹۵ - هفت مرد شدن آن هفت درخت / Book Three - Section 95 - Those Seven Trees Becoming Seven Men
دفتر سوم - بخش ۱۰۲ - دعا و شفاعت دقوقی در خلاص کشتی / Book Three - Section 102 - The prayer and intercession of Daquqi in saving the ship
دفتر سوم - بخش ۱۱۰ - حکم کردن داود بر صاحب گاو کی از سر گاو برخیز و تشنیع صاحب گاو بر داود علیه السلام / Book Three - Section 110 - David passing judgment on the owner of the cow that he should give up the cow, and the reproaches of the owner of the cow against David, peace be upon him
دفتر سوم - بخش ۲۲۶ - با خویش آمدن عاشق بیهوش و روی آوردن به ثنا و شکر معشوق / Book Three - Section 226 - The Unconscious Lover Coming to Himself and Turning to Praise and Thank the Beloved
دفتر سوم - بخش ۱۷ - نواختن مجنون آن سگ را کی مقیم کوی لیلی بود / Book Three - Section 17 - Majnun Caressing the Dog That Was a Resident of Layla's Lane
دفتر سوم - بخش ۲۵ - قصهٔ هاروت و ماروت و دلیری ایشان بر امتحانات حق تعالی / Book Three - Section 25 - The Story of Harut and Marut and Their Boldness in the Trials of God Almighty
دفتر سوم - بخش ۳۶ - وحی آمدن به مادر موسی کی موسی را در آب افکن / Book Three - Section 36 - Revelation Coming to the Mother of Moses to Cast Moses into the Water
دفتر سوم - بخش ۱۰۳ - انکار کردن آن جماعت بر دعا و شفاعت دقوقی و پریدن ایشان و ناپیدا شدن در پردهٔ غیب و حیران شدن دقوقی کی در هوا رفتند یا در زمین / Book Three - Section 103 - The Congregation's Objection to Daquqi's Prayer and Intercession, Their Flying Away and Disappearing into the Veil of the Unseen, and Daquqi's Bewilderment as to Whether They Went into the Air or into the Earth
دفتر سوم - بخش ۱۱۱ - حکم کردن داود بر صاحب گاو کی جمله مال خود را به وی ده / Book Three - Section 111 - David passing judgment on the owner of the cow that he should give all his wealth to him
دفتر سوم - بخش ۱۸ - رسیدن خواجه و قومش به ده و نادیده و ناشناخته آوردن روستایی ایشان را / Book Three - Section 18 - The Arrival of the Master and His People at the Village and the Villager's Pretending Not to Have Seen or Known Them
دفتر سوم - بخش ۱۱۲ - عزم کردن داود علیه السلام به خواندن خلق بدان صحرا کی راز آشکارا کند و حجتها را همه قطع کند / Book Three - Section 112 - The resolve of David, peace be upon him, to call the people to that plain so that he might reveal the secret and cut off all arguments
دفتر سوم - بخش ۲۲۷ - حکایت عاشقی دراز هجرانی بسیار امتحانی / Book Three - Section 227 - The Tale of a Lover of Long Separation and Much Trial
دفتر سوم - بخش ۱۸۶ - در آمدن آن عاشق لاابالی در بخارا وتحذیر کردن دوستان او را از پیداشدن / Book Three - Section 186 - The Arrival of That Reckless Lover in Bukhara and His Friends Warning Him Against Being Found
دفتر سوم - بخش ۱۱۳ - گواهی دادن دست و پا و زبان بر سر ظالم هم در دنیا / Book Three - Section 113 - The Hand, Foot, and Tongue Bearing Witness to the Secret of the Oppressor Even in This World
دفتر سوم - بخش ۱۱۴ - برون رفتن به سوی آن درخت / Book Three - Section 114 - Going Out Toward That Tree
دفتر سوم - بخش ۱۱۵ - قصاص فرمودن داود علیه السلام خونی را بعد از الزام حجت برو / Book Three - Section 115 - David, peace be upon him, ordering retaliation upon the murderer after the establishment of proof against him
دفتر سوم - داستان هاروت و ماروت / Book Three - The Story of Harut and Marut
The Metaphor of the Schoolmaster's Delusion in the Masnavi
دفتر سوم - بخش ۶۴ - دوم بار وهم افکندن کودکان استاد را کی او را از قرآن خواندن ما درد سر افزاید / Book Three – Section 64 – The Children Deceiving the Master a Second Time: That Our Qur'an-Recitation Increases His Headache
The Psychological Effect of Temaroz (Feigning Illness) in the Masnavi
The Mothers' Skepticism and the Schoolboys' Confidence in the Masnavi
The Metaphor of the Schoolmaster's Delusion in the Masnavi