logo
How it worksCoursesResearch CommunitiesBenefitsAbout Us
Schedule Demo
Learn Before
Poem icon
Poem

بخش ۲ - الحكایة و التمثیل / Section 2 - The Tale and the Parable

متن و ترجمه / Text and Translation

آن مریدی پیش شیخ نامدارنام حق میگفت بیرون از شمار
A disciple before a renowned sheikh
Was reciting the name of Truth (God) beyond count.
شیخ اورا گفت ای بس ناتمامنیست حق را در حقیقت هیچ نام
The sheikh said to him, "O very incomplete one,
In truth, Truth (God) has no name at all.
زآنکه هرچش آن تو خوانی آن نه اوستآن توئی و هرچه دانی آن نه اوست
For whatever you call Him, that is not Him;
That is you, and whatever you know, that is not Him.
گر توصد دریا در آشامی بزورهمچو کوهی باش و چون دریا مشور
If you forcibly drink a hundred oceans,
Be like a mountain and do not be turbulent like the sea.
تو مباش آخر چنان کز جرعهٔره به پهلو میروی چون رقعهٔ
Do not be such that from a single sip,
You stagger from side to side like a chess piece.
هفت دریا نوش کن پس در زحیرز آرزوی قطرهٔ دیگر بمیر
Drink seven oceans, then in agony,
Die from the desire for another drop.
تشنهٔ او میر گر تو زندهٔخاک این درباش اگر تو بندهٔ
Die thirsty for Him if you are alive,
Be the dust of this door if you are a servant.
کاسهٔ چندین ملیس ای بوالعجبچون بخوردی کاسهٔ دیگر طلب
Do not lick the bowl so much, O wondrous one;
When you have eaten, ask for another bowl.
هرکه آبستن نشد از درد ایناو زنی باشد نباشد مرد این
Whoever has not become pregnant with this pain,
He is a woman, he is not a man of this.
ذرهٔ درد خدا در دل ترابهتر از هر دو جهان حاصل ترا
A single atom of the pain of God in your heart
Is better for you than the harvest of both worlds.
خلق در هر نوع و هر راهی که مردچون همه جاوید آن خواهند برد
People, in whatever manner and path they die,
Since they will all carry it eternally.
من درین پستی درین دردم مقیمتا همین دردم بود فردا ندیم
I am dwelling in this lowliness, in this pain,
So that this very pain will be my companion tomorrow.
زنده زین دردم بدنیا هر نفسهمدمم در گور این دردست و بس
I am alive in the world every breath by this pain,
My sole companion in the grave is this pain.
در قیامت مونسم این درد بادپیشه من مجلسم این درد باد
In the resurrection, may this pain be my intimate friend,
May my profession and my assembly be this pain.
گر بهشتی باشم و گر دوزخیباد جانم مست این درد ای اخی
Whether I am of heaven or of hell,
May my soul be intoxicated with this pain, O brother.
هرکرا این درد نیست او مرد نیستنیست درمان گر ترا این درد نیست
Whoever lacks this pain is not a man,
There is no remedy if you do not have this pain.
خالقا بیچارهٔ کوی توامسرنگون افتاده دل سوی توام
O Creator, I am helpless in Your alley,
Fallen headlong, my heart is towards You.
ای جهانی درد همراهم ز تودرد دیگر وام میخواهم ز تو
O You, a world of pain is my companion from You,
I want to borrow another pain from You.
رنج برد کوی تو رنجی خوشستدرد تو در قعر جان گنجی خوشست
The suffering in Your alley is a pleasant suffering,
Your pain in the depths of the soul is a pleasant treasure.
هرچه میخواهی توانی کرد توبیش گردان هر دمم این درد تو
You can do whatever You want,
Increase this pain of Yours in me every moment.
گر نماند درد تو عطار رااو نخواهد کافر و دین دار را
If Your pain does not remain for Attar,
He will not want either the infidel or the religious.
درد تو باید که جان میسوزدشپای بر آتش جهان میسوزدش
He needs Your pain which burns his soul,
With his feet on the fire, the world burns him.
درد تو باید دلم را درد تولیک نه در خورد من در خورد تو
My heart needs Your pain, Your pain,
But not according to my worth, according to Yours.
درد چندانی که داری میفرستلیک دل را نیز یاری میفرست
Send as much pain as You have,
But send help to the heart as well.
دل کجا بی یاریت دردی کشیدکاینچنین دردی نه هر مردی کشید
Where could the heart bear a pain without Your help,
For not every man has borne such a pain.
خالقا تا این سگم در باطنستراه جانم سوی تو ناایمنست
O Creator, as long as this dog is within me,
The path of my soul towards You is unsafe.
یا بحکم شرع در کارش فکنیا بکلی در نمکسارش فکن
Either cast it into work by the decree of religious law,
Or cast it entirely into the salt marsh.
از خودی این سگ خودبین بسمگر نباشم من تو باشی این بسم
I have had enough of the selfishness of this conceited dog,
If I am not, You are, this is enough for me.
تو بسی داری چو من در هر پسیمن ندارم تا ابد جز تو کسی
You have many like me behind everyone,
I do not have anyone but You until eternity.
در میانم چون کشیدی از کناردر میانم بر کنار از اختیار
Since You drew me from the edge into the middle,
In the middle, I am aside from free will.
در میان راه تنها مانده امکس ندارم بی سر وپا مانده ام
I am left alone in the middle of the way,
I have no one, I am left without head and feet.
ای کس هر بی کسی بس بیکسمبی کسیم را کسی باشی بسم
O Someone for every nobody, I am very alone,
If You are Someone for my loneliness, it is enough for me.
گر من بی کس ندارم هیچ کسهمدم من تا ابد یاد تو بس
If I, the lonely one, have no one,
The memory of You is enough as my companion until eternity.

0

1

Poem icon
Updated 2026-08-30

Contributors are:

G
Gemini AI
🏆 3

Who are from:

G
Google
🏆 3

References

Tags

Humanities

Literature

Persian Literature Prerequisite Course

Related
Learn After